Huy động vốn là nhiệm vụ trọng tâm cho tăng trưởng hai con số
Chính phủ đã xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt tối thiểu 8% trong năm 2025 và hướng tới mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030. Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam vươn lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và tiến tới mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045
Để hiện thực hoá mục tiêu này, tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025 ngày 16/12, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà, cho hay việc huy động nguồn lực để đảm bảo đủ nguồn vốn thực hiện, thúc đẩy kinh tế vận hành theo mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ quan trọng và có tính quyết định mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cho rằng, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030 được đặt ra với yêu cầu rất cao, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần được mở rộng mạnh mẽ, đi kèm với sự thay đổi căn bản trong tư duy, hành động và cách thức phân bổ, quản lý, sử dụng nguồn lực.
"Chính sách tài khóa cần tiếp tục đóng vai trò kiến tạo tăng trưởng dài hạn, được điều hành chủ động, bền vững và có trọng tâm, trong đó cơ cấu chi ngân sách nhà nước phải ưu tiên cho đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội. Song song với đó, thị trường vốn cần tiếp tục được củng cố và phát triển để trở thành kênh huy động nguồn lực trung và dài hạn chủ yếu cho nền kinh tế, từng bước giảm áp lực lên hệ thống tín dụng ngân hàng cũng như nâng cao tính minh bạch, an toàn của thị trường', ông Trung nhấn mạnh.
Bên cạnh các giải pháp về tài chính – tiền tệ, việc nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước và tạo lập môi trường thuận lợi cho khu vực kinh tế tư nhân được xác định là những yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Đồng thời, môi trường đầu tư kinh doanh cũng cần tiếp tục được cải thiện để kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực quan trọng nhất của tăng trưởng và đổi mới sáng tạo.
Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước khẳng định áp lực cung ứng vốn cho nền kinh tế tiếp tục ở mức cao khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán chưa phát huy đầy đủ vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn. Nhu cầu vốn cho các dự án, công trình trọng điểm quốc gia rất lớn, trong khi nguồn vốn cho vay của các tổ chức tín dụng chủ yếu vẫn là tiền gửi ngắn hạn, chiếm khoảng 80% tổng tiền gửi của hệ thống, tạo áp lực lên cân đối vốn và quản trị rủi ro kỳ hạn.
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước xác định tiếp tục điều hành tín dụng theo hướng linh hoạt, bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Cùng với đó, dòng vốn tín dụng sẽ tiếp tục được định hướng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, các động lực tăng trưởng và các dự án, công trình trọng điểm, khả thi.
Yếu tố vốn chiếm tới 44,1% tỷ trọng đóng góp tăng trưởng,
TS.Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, năm 2025, dự kiến vốn vẫn chiếm tới 44,1% tỷ trọng đóng góp vào tăng trưởng, còn lại lao động chỉ chiếm 8,9% và TFP (năng suất nhân tố tổng hợp) chỉ chiếm 47%.
Để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính cho mục tiêu tăng trưởng, TS. Cấn Văn Lực, cho rằng năm 2025, dự kiến vốn vẫn chiếm tới 44,1% tỷ trọng đóng góp vào tăng trưởng, còn lại lao động chỉ chiếm 8,9% và TFP (năng suất nhân tố tổng hợp) chỉ chiếm 47%.
Vì vậy, muốn tăng trưởng kinh tế ở mức cao, ngoài việc cần tăng trưởng vốn để cung ứng cho nền kinh tế còn cần phải nâng cao năng suất lao động.
Cụ thể, chuyên gia đề xuất cần đẩy nhanh hoàn thiện/cải cách thể chế hệ thống tài chính, ban hành khung pháp lý cho các mô hình mới, vấn đề mới như: Tài chính xanh, tiền kỹ thuật số, Trung tâm tài chính quốc tế, thị trường carbon, sàn giao dịch hàng hóa…
Hai là, phát triển thị trường tài chính cân bằng, tập trung phát triển thị trường vốn, thị trường phái sinh tài chính; đa dạng hóa các định chế tài chính (như cho thuê tài chính, quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, REITs…).
Đồng thời, Chính phủ cũng cần sớm vận hành thí điểm thị trường carbon; trung tâm tài chính quốc tế, thị trường tài sản mã hóa; quyết tâm nâng hạng thị trường chứng khoán theo kế hoạch, lộ trình…để giảm áp lực lên tín dụng ngân hàng và phát triển bền vững.
Ba là, phát triển kinh tế - xã hội, ổn định vĩ mô, tăng niềm tin, đa dạng hóa các kênh đầu tư và cải thiện thực chất môi trường đầu tư – kinh doanh nhằm huy động nguồn lực từ dân, tổ chức.
Bốn là, giảm bớt các công cụ hành chính, tuân thủ nguyên tắc thị trường nhiều hơn (kiểm soát tăng trưởng tín dụng bằng các công cụ giám sát an toàn, áp dụng Basel III, quản trị doanh nghiệp tài chính theo thông lệ....).
Bên cạnh đó, ngành ngân hàng cần nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách bằng việc nâng tầm hoạt động hiệu quả của Ngân hàng Phát triển Việt Nam, hiện đại hóa Ngân hàng Chính sách xã hội, phát triển hệ thống các tổ chức tài chính phi ngân hàng, cho thuê tài chính, tài chính tiêu dùng…
Năm là, nâng cao năng lực quản lý, giám sát hệ thống tài chính, quan tâm hơn đến rủi ro hệ thống, rủi ro chéo, an toàn vốn và áp dụng nhiều hơn các thông lệ tốt, các chuẩn mực quốc tế,…
Sáu là, đẩy nhanh tháo gỡ những dự án bị tồn đọng, vướng mắc kéo dài nhằm khơi thông nguồn lực. Bảy là, chuẩn hóa, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa chính sách tài khoá và tiền tệ, xây dựng Khung chính sách tài chính – tiền tệ quốc gia,…
Cuối cùng là, sớm thành lập Quỹ hỗ trợ chuyển đổi xanh, Quỹ đầu tư mạo hiểm, Quỹ đổi mới sáng tạo…để hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh - số, phát triển kinh tế tuần hoàn,…
